Năm 1861, nghề in chữ đúc (typô) được du nhập vào Sài Gòn. Xưởng in này được người Pháp đưa từ Paris sang, gồm máy, chữ, mực, giấy in. Ấn phẩm đầu tiên in từ xưởng in này là Công báo của quân viễn chinh Pháp ở Nam Kỳ.

Xưởng in này đóng vai trò quan trọng trong việc in công văn, giấy tờ quản lý, sách mỏng… phục vụ chính sách xâm lược của đội quân Pháp.

Tìm hiểu ngành in ở thành phố HCM (Phần I)

Tìm hiểu ngành in ở thành phố HCM (Phần I)

Những dấu ấn lịch sử của ngành in tại Sài Gòn

Tại Sài Gòn, tờ báo đầu tiên bằng chữ quốc ngữ là Gia Định Báo được in bản đầu tiên năm 1865, mỗi tháng ra 1-2 số. Lần lượt một số cuốn sách được in như: Đại Nam quốc sử diễn ca (1875), Đại học Trung Dung (1881), Lục Vân Tiên truyện (1889), Kim Vân Kiều truyện (1889)…

Đầu thế kỷ XX đánh dấu sự phát triển mạnh của chữ quốc ngữ nâng cao vai trò của ngành in, nhất là sau chiến tranh thế giới lần thứ nhất. 2 thập niên đầu số lượng là 20 nhà in nhưng 2 thập niên kế đó (1920-1940), con số này tăng gấp 4 lần, lên tới gần 80 cơ sở.

Ban đầu, công nhân người Việt được đào tạo với mức lương rẻ mạt với điều kiện là phải biết 3 thứ tiếng: quốcngữ, Pháp ngữ và có vốn Hán-Nôm.

Tận dụng các nhà in hợp pháp để in ấn sách báo công khai, các tổ chức của  Đảng đã lập các cơ sở in bí mật, tùy điều kiện mà sử dụng mọi phương pháp in từ thô sơ đến tiên tiến để in tài liệu bí mật nội bộ.

Cuối năm 1928, mật thám Sài Gòn đã lục soát bắt được một tổ chức in ấn của Tân Việt cách mạng đảng ở đường Barbier (nay là Thạch Thị Thanh) và tịch thu tất cả phương tiện in và tài liệu ấn phẩm.

Các phương pháp in thời sơ cấp tại Sài Gòn

Các phương pháp in thời sơ cấp tại Sài Gòn

Các phương pháp in thời sơ cấp tại Sài Gòn

+  “In xu xoa” (thạch): Phương pháp in này được thực hiện bằng cách nấu rau câu đổ ra khay cho đông, và dùng một tấm kiếng. Tài liệu được viết bằng mực tím đặt lên mặt thạch cho ngấm chữ xuống đó rồi gỡ giấy đi, tạo thành một khuôn in để đặt giấy in xuống vuốt cho thấm chữ.

+ “In giấy sáp” (in stencil): Phương pháp này dùng bút sắt mũi nhọn viết trên tờ giấy sáp cho thủng theo chữ viết rồi đặt lên mặt bàn lăn, để giấy trắng dưới giấy sáp rồi lăn mực mặt trên cho thấm chữ xuống giấy in. Ưu điểm của nó là in dễ dàng và in được hàng trăm bản.